Dziecko nie mówi w szkole, przedszkolu lub w sytuacjach społecznych, choć w domu rozmawia swobodnie? Może to być mutyzm wybiórczy – zaburzenie, które poddaje się terapii. Kluczem do sukcesu jest szybka interwencja, profesjonalne wsparcie i zaangażowanie całego otoczenia dziecka.

Czym jest mutyzm?

Mutyzm to zaburzenie objawia się brakiem mowy w określonych sytuacjach, pomimo że dziecko prawidłowo się rozwija i komunikuje w innych kontekstach. Wyróżniamy trzy główne rodzaje:

Mutyzm wybiórczy – dziecko nie mówi wyłącznie w wybranych sytuacjach (np. w szkole, u obcych osób), podczas gdy w bezpiecznym otoczeniu (zwykle w domu) komunikuje się normalnie.

Mutyzm traumatyczny – brak mowy wynika z przyczyn emocjonalnych związanych z traumą lub poważnym stresem psychicznym.

Mutyzm całkowity – osoba nie mówi w żadnych sytuacjach i wymaga intensywnej interwencji specjalistów.

Mutyzm wybiórczy klasyfikuje się jako zaburzenie lękowe, które nie wynika ze świadomego oporu dziecka, ale z głębokich stanów lęku uaktywnianych w konkretnych sytuacjach. Niestety, kiedy leczenie jest opóźnione, mutyzm wybiórczy może utrwalić się i przerosnąć w bardziej poważne formy.

Najskuteczniejsze metody terapii

Współczesne podejście do terapii mutyzmu opiera się na terapii poznawczo-behawioralnej (CBT), która wykazuje najwyższe wskaźniki skuteczności – aż 88,3% dzieci poddanych tej metodzie poprawia swoje umiejętności komunikacyjne.

Metoda małych kroków (Sliding In)

Technika ta polega na stopniowym, powolnym przełamywaniu bariery mowy poprzez małe, osiągalne kroki. Zamiast zmuszania dziecka do mówienia, pracujemy w jego tempie, budując bezpieczeństwo i pewność siebie. Proces rozpoczyna się od najmniej stresujących sytuacji i stopniowo przechodzi do bardziej wymagających interakcji.

Terapia behawioralna

W tej metodzie koncentrujemy się na wzmacnianiu pozytywnych zachowań – nawet najmniejszych prób mówienia. Dziecko otrzymuje pochwałę i wsparcie za każdy postęp, co sprzyja utrwalaniu pożądanych zachowań. Jednocześnie pracujemy nad eliminacją zachowań utrwalonych, które utrudniają komunikację.

Techniki wygaszania bodźca lękowego

Stopniowa ekspozycja na sytuacje wywoływające lęk oraz desensytyzacja pomagają dzieciom „przyzwyczaić się” do bodźców, które dotychczas wywoływały panikę. Mózg dziecka stopniowo uczy się, że mówienie jest całkowicie bezpieczne.

Modelowanie poprzez zabawę

Gry terapeutyczne i zabawy są naturalnym językiem dzieci. Poprzez zabawę możemy pracować nad komunikacją bez presji, budując pozytywne skojarzenia z mówieniem w towarzystwie innych osób.

Metody dźwiękowe

Ćwiczenia logopedyczne wspierane przez psychoterapeutę pomagają dzieciom w aktywacji mowy – od pojedynczych głosek, przez słowa, zdania, aż do spontanicznej rozmowy.

Kluczowe elementy skutecznej terapii

Monitorowanie postępów – regularne śledzenie zmian pozwala na dostosowanie metod i potwierdzenie, że dziecko kroczy w dobrym kierunku.

Indywidualne podejście – każde dziecko jest inne. Terapia musi być dostosowana do wieku dziecka, etapu rozwojowego, przyczyn lęku i specyficznych potrzeb.

Zaangażowanie otoczenia – rodzice, nauczyciele i całe środowisko edukacyjne muszą być partnerami w procesie terapeutycznym. Wiedza o tym, jak wspierać dziecko, kiedy unikać presji i jak zachęcać do komunikacji, jest kluczowa.

Redukcja lęku – początkowym i fundamentalnym celem terapii jest obniżenie poziomu lęku i stresu, które pojawiają się w momencie, gdy dziecko powinno się odezwać.

Budowanie zaufania – terapeuci tworzą bezpieczną, wspierającą atmosferę, w której dziecko czuje się akceptowane bez względu na swoje milczenie.

Stopniowe wzmacnianie pewności siebie – każdy mały krok w kierunku mówienia jest celebrowany, a dziecko otrzymuje pochwałę i wzmacnianie za odwagę i wysiłek.

Wyniki i perspektywy

Badania naukowe pokazują, że terapia mutyzmu wybiórczego rozpoczęta odpowiednio wcześnie przynosi rezultaty już po kilku miesiącach intensywnych oddziaływań. Dzieci, które otrzymują kompleksowe wsparcie (psychologiczne, behawioralne i wspierane przez rodzinę), osiągają pełne wyleczenie w ponad 2/3 przypadków.

Ważne jest, że niestosowanie leczenia może prowadzić do utrwalenia się zaburzenia i przejścia w nawyk, który z czasem staje się coraz trudniejszy do eliminacji.

Jak wygląda terapia w Euro-Medica?

W naszej przychodni pracujemy na podstawie kompleksowego podejścia, łączącego najnowsze metody terapeutyczne z wrażliwością na potrzeby każdego dziecka. Proces terapeutyczny obejmuje:

• Szczegółową diagnostykę zaburzenia
• Indywidualnie opracowany plan terapii
• Spotkania o optymalnej częstotliwości (3–5 razy w tygodniu)
• Współpracę z rodzicami i środowiskiem szkolnym
• Regularne monitorowanie postępów

Pracując metodą małych kroków i behawioralnych technik terapeutycznych, pomagamy dzieciom i młodzieży odzyskać głos w bezpiecznym tempie i z pełnym wsparciem.

Prowadzi: Agnieszka Mazur Hans

Specjalista w terapii mutyzmu wybiórczego, traumatycznego i całkowitego

Agnieszka Mazur Hans to doświadczona psycholożka dziecięca i młodzież, która specjalizuje się w terapii zaburzeń lękowych, w tym mutyzmu. Jej podejście opiera się na zrozumieniu, empatii i zastosowaniu sprawdzonych, naukowych metod terapeutycznych. Każde dziecko traktuje indywidualnie, dostosowując metodę do jego potrzeb i tempa rozwoju.

Kontakt

Euro-Medica Zamość
ul. Lubelska 1A
519 059 242

Pomagamy odzyskać głos – w bezpiecznym tempie i z pełnym wsparciem.

Kiedy zgłosić się do specjalisty?

Jeśli zauważyłeś, że Twoje dziecko:

• Nie mówi w szkole, przedszkolu lub w społeczności, choć w domu rozmawia normalnie
• Wykazuje silny lęk w sytuacjach społecznych
• Z czasem coraz bardziej się „zamyka”
• Doświadcza negatywnych konsekwencji społecznych z powodu braku mowy

Nie czekaj – skontaktuj się z nami. Odpowiednio wdrożona terapia to szansa na pełne wyleczenie i odzyskanie naturalnej zdolności do komunikacji.